Бастауыш пен балабақша және ата-аналар сайты.
  • Ұстаздарға
    • Ұстаздар еңбегі
    • Көрнекіліктер
    • Түйіндеме жасау
    • Сертификат
    • Слайд презентация
    • Балалар ойындары
    • Бастауыш сыныпқа
    • Тәрбиешілерге
    • Мақала жариялау
    • Минусовка
    • Мерекелер
    • Конкурстар
  • Жоспарлар
    • Ағылшын тілі
    • Әр түрлі
    • Бастауыш сынып
    • Балабақша
    • Биология
    • География
    • Информатика
    • Қазақ тілі
    • Логопед дефектолог
    • Математика
    • Өзін-өзі тану
    • Тарих
    • Технология
    • Физика
    • Химия
  • Балаларға
    • Мақал мәтелдер
    • Жұмбақтар жауабымен
    • Ертегілер
    • Мультфильмдер
    • Тақпақтар
    • Шығармашылық
    • Сіз білесіз бе?
  • Аналарға
    • Ана және бала
    • Бала денсаулығы
    • Сұлулық
    • Жүктілік күнтізбесі
    • Баланың жынысын анықтау
    • Сәби жынысын жоспарлау
    • Овуляция күнтізбесі
    • Қалай жүкті болуға болады

Негізгі бет > Ағза

 

Жүрек


Жүрек мүшесі

Жүрек қан айналу жүйесінің орталық мүшесі деп саналады. Бұл біздің денеміздегі ең көп жұмыс жасайтын, бұлшық етті мүше. Адамдар мен жануарлардың жүрегі өз қызметін құрсақ ішінде жатқан кезде бастайды. Жүректің қызметі тоқтаса, ағзада қан айналу да тоқтайды. Егер жүректің жұмысын дер кезінде қалпына келтірмесе, адам өліп кетуі мүмкін.

Бұлшық еттер жүректің жұмыс жасауы үшін өте көп күш жұмсайды. Мысалы, бұлшық еттердің бір жиырылғанда шығаратын күші — ересек адамды 2 миллиметр биіктікке көтеруге жетеді.

Былай қарағанда, бұл ештеме емес сияқты, бірақ есептеп көрсек, жүректің бір жылда 100 килограмм жүкті 5 километр биіктікке көтеруге кететін күш жұмсайтынын көреміз. Жүректің мөлшері үлкен емес, оның салмағы бүкіл ағза салмағының 1 пайызындай ғана болады.

Оны перделер екіге бөліп тұрады. Оң жағы — негізі (онда жүрекшелер орналасады), сол жақтағы сүйір бөлігі — ұшы (онда қарыншалар болады) деп аталады. Жүректің сыртқы қабын — үлпершек (перикард) деп атайды. Осы үлпершектің ішінде жүрек бос жатады, соның нәтижесінде ол еркін жиырылып, босаңси алады.

Жүректің жұмысы

Жүректің жұмысы негізгі екі кезеңнен тұрады. Біріншісінде – жүрек жиырылып, қан оң жақ қарыншадан өкпе артериясына, ал сол жақ жүрекшеден қолқа арқылы үлкен қан айналу шеңберіне өтіп, ағзаның барлық мүшесін қанмен қамтамасыз етеді. Екінші кезеңінде — жүрек босаңсып, оның қуысы қанға толады. Оң жақ жүрекке қан жоғарғы және төменгі вена қуысы арқылы, ал сол жақ жүрекке оттекке қаныққан қан өкпеден келеді.

Бұл екі кезең бірінен кейін бірі үнемі қайталанып тұрады. Жүректің жұмысы тыныс алу жүйесімен тығыз байланысты, себебі қанның оттекпен қанығып, бүкіл ағзаға таралуы өкпеде жүреді. Жүрек 1 минутта 5 литрдей (бір күнде 10 мың литр) қан айдайды. Жүректегі қан бір бағытта ағуы үшін қарыншалар мен жүрекшелердің арасын, сондай-ақ, оңжақ жүректегі қарынша мен өкпе артериясының арасын және сол жүректегі қолқаның арасын қақпақшалар жауып тұрады.

Бұлар жүректің жиырылу және босаңсу кезінде ағып шыққан қанды кері өткізбейді. Ағзада жүректің жұмысы тоқтамайды. Оның қалыпты жұмыс жасауына көп тамақ ішу, темекі тарту, жүйкенің тозуы, шаршау және бұлшық еттердің әлсізденуі кедергі жасайды.

Мына жазбаларды да оқуға кеңес береміз:

Жүрек-қан тамыр аурулары

Миокард инфарктісі белгілері себеп салдары.

Артерия жайлы түсінік

Көктамыр (вена) дегеніміз не?

Мына ұқсас жазбалар топтамасын ұсынамыз:

  • Буын
  • Қаңқа
  • Шаршау
  • Өкпе
  • Дабыл жарғағы

Пікірлер 8 Пікір қосу

  • Айгуль 28.08.2023 күні 12:58 уақытында

    Жүрек біздің моторымыз. Жүректі үнемі тексертіп, бақылап тұру қажет. Құнды ақпараттар үшін алғыс.

    Жауап беру
  • Әлия 24.11.2021 күні 14:52 уақытында

    Күніне 10 000 литр қан айдау деген алапат жұмыс қой !

    Жауап беру
  • Жанель 22.09.2021 күні 12:39 уақытында

    Әр адам денеміздегі ең басты ағзамыз жүрек жайлы толыққанды мәлімет білу керек! Пайдалы ақпараттар көп екен.

    Жауап беру
  • Мақпал 20.09.2021 күні 18:19 уақытында

    Жүрекке зақым тисе Адамның тірі қалуы екі талай

    Жауап беру
  • Зульфия 08.06.2021 күні 21:15 уақытында

    адам ағзасындағы ең басты мүше екен

    Жауап беру
  • Асем 11.02.2021 күні 10:33 уақытында

    Жүрек жалғыз оған қысым түсіруге болмайды

    Жауап беру
    • Акерке 18.01.2024 күні 23:50 уақытында

      Жүрек жацлы жақсы айтылыпты

      Жауап беру
  • Мергул 27.01.2021 күні 23:31 уақытында

    Жүрек адам үшін ең маңызды дене мүшесі болып саналады ғой. Жүректі сақтау керек деп ойлаймын.

    Жауап беру

Пікір қалдыру

Тек мақалаға байланысты пікіріңізді жазыңыз сұрағыңыз болса мына сілтемені басыңыз!
Жауапты кері қайтару

  • Күнделікті жұмыстар баланың дамуына қалай көмектеседі?

    25 Нау 2025 / Толық оқу

  • Оқуды бала үшін қызықты саяхатқа айналдыру

    19 Нау 2025 / Толық оқу

  • Как помочь ребенку понять Present Simple и Present Continuous: Практические примеры

    27 Қар 2024 / Толық оқу

  • қазақша жұмбақтар Жұмбақтар жауабымен

    1 Қыр 2019 / Толық оқу

  • тегін сертификат Тегін немесе Ақылы Сертификат Алу

    16 Ақп 2014 / Толық оқу

  • Оқушы портфолиосының үлгісі

    30 Там 2013 / Толық оқу

Жаңа жазбалар

  • Күнделікті жұмыстар баланың дамуына қалай көмектеседі?
  • Оқуды бала үшін қызықты саяхатқа айналдыру
  • Как помочь ребенку понять Present Simple и Present Continuous: Практические примеры
  • Бастауыш сынып тәрбиешісінің рөлі мен міндеттері
  • Ұстаздар күніне құтты болсын!

Сайтта жарияланған мақалаларды сайт әкімшілігінің рұқсатынсыз басқа сайттарға жариялауға тиым салынады.Мақаланы басқа сайтқа жариялауға байланысты сұрақтарыңызды hat@erketai.kz электронды почтасына жазыңыздар.Сайттың барлық құқықтары қорғалған © ERKETAI.KZ 2012 жылдан бастап жұмыс жасайды.