Бастауыш пен балабақша және ата-аналар сайты.
  • Ұстаздарға
    • Ұстаздар еңбегі
    • Көрнекіліктер
    • Түйіндеме жасау
    • Сертификат
    • Слайд презентация
    • Балалар ойындары
    • Бастауыш сыныпқа
    • Тәрбиешілерге
    • Мақала жариялау
    • Минусовка
    • Мерекелер
    • Конкурстар
  • Жоспарлар
    • Ағылшын тілі
    • Әр түрлі
    • Бастауыш сынып
    • Балабақша
    • Биология
    • География
    • Информатика
    • Қазақ тілі
    • Логопед дефектолог
    • Математика
    • Өзін-өзі тану
    • Тарих
    • Технология
    • Физика
    • Химия
  • Балаларға
    • Мақал мәтелдер
    • Жұмбақтар жауабымен
    • Ертегілер
    • Мультфильмдер
    • Тақпақтар
    • Шығармашылық
    • Сіз білесіз бе?
  • Аналарға
    • Ана және бала
    • Бала денсаулығы
    • Сұлулық
    • Жүктілік күнтізбесі жаңа нұсқа 2025
    • Баланың жынысын анықтау 2025
    • Сәби жынысын жоспарлау
    • Овуляция күнтізбесі
    • Қалай жүкті болуға болады

Негізгі бет > Ағза

 

Зат алмасу


Зат алмасу процесі

Енді күнделікті жеген тамағымыздан, ішкен суымыздан, жұтқан ауамыздан біздің ағзамызда не болатынына назар салайық. Адамның тіршілігі үшін ең қажетті нәрсенің бірі — жылу және зат алмасу. Бұл процестер тіршілік барысында үздіксіз жүріп жатады, ол тек адам қайтыс болғанда ғана тоқтайды.

Зат алмасу кезінде ағзаға қоректік заттар мен ауа сіңіріледі, олар жай заттарға ыдырап, соларды клеткалар өздерінің өсуі және жаңаруы үшін пайдаланады. Бұл процестің негізіне химиялық энергияның бөлініп шығып, оның физикалық және жылу энергиясына айналуы жатады.

Зат алмасу кезінде: біріншіден — ағзада жаңа клеткалар құрылу үшін жаңа заттар түзіледі, екіншіден — қоректік заттар мен ескі клеткалар ыдырай бастайды. Міне осы процестердің бір-бірімен тығыз байланысынан ағзаның тіршілік қызметі тоқтамайды.

Зәр шығару жүйесі

Адам ағзасы зат алмасу процесінің нәтижесінде химиялық қосындылар мен артық судан тазарып отырады. Мұндай тазартудың бірнеше жолы бар. Ағзаны керек емес заттардан тазартудың маңызды жүйесін — зәр шығару жүйесі деп атаймыз. Бүйректе жиналған зәр, несеп ағардың түтікшелерімен ағып, одан қуыққа түседі.

Қуық зәрге толғанда, адам оны сыртқа шығарғысы келеді. Қуықтан зәр шығару түтіктері шығады, оның аузында орналасқан сақина тәрізді бұлшық еттер зәрдің өздігінен ағып кетуіне кедергі жасайды. Қуықтың қабырғалары жақсы дамыған бұлшық ет қабатынан тұрады.

Бұлшық еттің жиырылуы нәтижесінде қуық зәрден босайды. Ересек адам тәулігіне шамамен 1,5 литрдей зәр шығарады, ал балаларда бұдан аз болады. Әр түрлі қабыну ауруларымен ауырғанда, зәрдің құрамында белок, ірің немесе қан болуы мүмкін. Сондықтан дәрігерлер көбіне зәрді тексеріп, соның қорытындысы бойынша аурудың диагнозы қойылып, емдеу әдісі белгіленеді.

Мына жазбаларды да оқуға кеңес береміз:

Ас Қорыту Жүйесі Дегеніміз Не?

Өттің ас қортудағы атқаратын қызметі жайлы не білесіз?

Семіздік дегеніміз не және оның алдын алу үшін не істеу керек?

Минералды заттардың адам денсаулығына маңызы қандай?

Поделиться в WhatsApp

Мына ұқсас жазбалар топтамасын ұсынамыз:

  • Тыныс алу
  • Тамыр соғуы
  • Туу
  • Кеуде, көкірек
  • Тромбоциттер

комментария 9 Пікір қосу

  • Айгуль 28.08.2023 в 12:55

    Зат алмасу процесін үнемі бақылауда ұстап керек, оның салдары артық салмақ болуы мүмкінү Өте құнды ақпарат үшін рахмет.

    Ответить
  • Күмісбайқызы Меруерт 16.04.2022 в 14:39

    Зат алмасу процесі организмнің негізгі қызметін жүзеге асырып отырады

    Ответить
  • Дильназ Мухаммедова 21.01.2022 в 10:00

    Көп мәліметтерге ие болып куанып отырмыз

    Ответить
  • Дильназ Мухаммедова 21.01.2022 в 09:59

    Күшті акпараттар қамтылыпты, рахмеет

    Ответить
  • Дильназ Мухаммедова 21.01.2022 в 09:59

    Рахмееет быразынан малымет алдык, рахмеет керемет

    Ответить
  • Дильназ Мухаммедова 21.01.2022 в 09:53

    Зат алмасу процесі жайлы көп нәрсе білдім, рахмеет

    Ответить
  • Эльмира 19.01.2022 в 19:07

    Зат алмасу жақсы болуы үшін таңертең аш қарынға 2 стакан су ішу керек.

    Ответить
  • Акмарал 21.09.2021 в 09:03

    Зат алмасу процесі баяу адамдардың көбіне көкеніс, жеміс жегені және судыкөп ішкені дұрыс деп ойлаймын

    Ответить
  • Зульфия 08.06.2021 в 21:13

    ағза үшін күрделі, әрі қажетті процесс екен

    Ответить

Пікір қалдыру

Тек мақалаға байланысты пікіріңізді жазыңыз сұрағыңыз болса мына сілтемені басыңыз!
Жауапты кері қайтару

  • қазақша жұмбақтарЖұмбақтар жауабымен

    11 Авг 2025 / Толық оқу

  • Кім жылдам турнирі

    25 Авг 2025 / Толық оқу

  • мақал мателМақал-мәтелдер және нақыл сөздер жинағы

    14 Авг 2025 / Толық оқу

  • Қазақша Жаңылтпаштар Жинағы

    12 Авг 2025 / Толық оқу

  • қазақша жұмбақтар Жұмбақтар жауабымен

    11 Авг 2025 / Толық оқу

  • тегін сертификат Тегін немесе Ақылы Сертификат Алу

    16 Фев 2014 / Толық оқу

  • Оқушы портфолиосының үлгісі

    30 Авг 2013 / Толық оқу

Жаңа жазбалар

  • Кім жылдам турнирі
  • Мақал-мәтелдер және нақыл сөздер жинағы
  • Қазақша Жаңылтпаштар Жинағы
  • Жұмбақтар жауабымен
  • Су перісінің бар екеніне сеңесін бе?

Сайтта жарияланған мақалаларды сайт әкімшілігінің рұқсатынсыз басқа сайттарға жариялауға тиым салынады.Мақаланы басқа сайтқа жариялауға байланысты сұрақтарыңызды hat@erketai.kz электронды почтасына жазыңыздар.Сайттың барлық құқықтары қорғалған © ERKETAI.KZ 2012 жылдан бастап жұмыс жасайды.