Бастауыш пен балабақша және ата-аналар сайты.
  • Ұстаздарға
    • Ұстаздар еңбегі
    • Көрнекіліктер
    • Түйіндеме жасау
    • Сертификат
    • Слайд презентация
    • Балалар ойындары
    • Бастауыш сыныпқа
    • Тәрбиешілерге
    • Мақала жариялау
    • Минусовка
    • Мерекелер
    • Конкурстар
  • Жоспарлар
    • Ағылшын тілі
    • Әр түрлі
    • Бастауыш сынып
    • Балабақша
    • Биология
    • География
    • Информатика
    • Қазақ тілі
    • Логопед дефектолог
    • Математика
    • Өзін-өзі тану
    • Тарих
    • Технология
    • Физика
    • Химия
  • Балаларға
    • Мақал мәтелдер
    • Жұмбақтар жауабымен
    • Ертегілер
    • Мультфильмдер
    • Тақпақтар
    • Шығармашылық
    • Сіз білесіз бе?
  • Аналарға
    • Ана және бала
    • Бала денсаулығы
    • Сұлулық
    • Жүктілік күнтізбесі жаңа нұсқа 2025
    • Баланың жынысын анықтау 2025
    • Сәби жынысын жоспарлау
    • Овуляция күнтізбесі
    • Қалай жүкті болуға болады

Негізгі бет > Ағза

 

Етеккір


еттекір деген не?

Қыз бала балиғатқа толу кезінде оның ағзасында ерекше физикалық және психикалық өзгерістер болады. Ондай өзгерістер әр түрлі белгімен байқалады. Соның бірі — етеккірдің келуі. Етеккір 11—14 жастан бастап, 45—50 жасқа дейін әр айда келіп отырады және ұзақтығы 3—5 күнге созылады.

Етеккір келер алдында ағзада жалпы физиологиялық өзгерістер байқалады. Мысалы, сүт бездері ісінеді, әлсіздік пайда болады, кейде қыздардың бетіне безеу шығуы мүмкін. Жыныс гормондарының әсерінен жатырдың сір қабатында қан айналу процесі күшейеді.

Бұл ұрықтанған жұмыртқа клетка жатырдың сір қабығына түскенде, оның қалыпты дамуы үшін керек. Басқаша айтқанда, жатыр ай сайын ұрықтану процесіне өзінше дайындық жасайды. Егер жұмыртқа клетканың ұрықтануы болмаса, жатырдың қантамырлары мен сір қабығы ыдырап, жатырдан қан кетеді.

Осы кезде жатырдың сір қабатының тіндері де жатыр қуысын тастап, етеккірмен кетеді. Егер ұрықтанған жұмыртқа клетка жатыр қуысында қалса, етеккірдің келуі әйел босанғаннан кейін қалыпты жағдайына түседі.

Етеккір келген кезде жеке бастың гигиенасын мұқият сақтау керек.Етеккірдің келу уақытында ауытқулар байқалса және 15—16 жастағы бойжеткеннің етеккірі келмесе, гинеколог-дәрігерге қаралуы қажет.

Сыртқа шығару процесі

Адам ағзасынан үнемі керексіз заттар сыртқа шығарылады, мысалы тер, зәр, нәжіс. Міне, осы заттарды шығынды деп атайды. Біздің ағзамызға көп шығындылардаң қажеті болмайды, сондықтан олар денедегі әр түрлі мүшелердің көмегімен сыртқа шығарылады. Бірақ, сыртқа шығару процесі бұл тек ағзаны керексіз заттардан тазарту ғана емес, сондықтан мұндай процесс біздің денеміздің ішінде де жүреді.

Ағзадағы ерекше мүшелерде — бездерде — өте қажетті заттар сөлдер мен гормондар түзіледі. Кейбір бездер өздерінің құрамындағы гормондарды бірден қанға шығарады. Екінші бездер бауыр мен ұйқы безі ішек қуысына өт пен ферменттер шығарады. Міне, бұл процесті — ішкі секреция деп атайды. Ағзадағы зат алмасу толықтай гормондар мен ферменттерге байланысты болады.

Мына жазбаларды да оқуға кеңес береміз:

Жатыр (матка) дегеніміз не?

Туу яғни босану процесі қалай болады.

Ұрықтану және ұрық дегеніміз не?

Жетілу процессі

Поделиться в WhatsApp

Мына ұқсас жазбалар топтамасын ұсынамыз:

  • Бұлшық еттер
  • Шаршау
  • Бауыр
  • Тромбоциттер
  • Жамбас

комментария 16 Пікір қосу

  • Гульнара 30.01.2025 в 01:45

    12-14 жастағы қыз балаларға оқу керек осындай мақаланы

    Ответить
  • Салтанат 19.12.2021 в 22:31

    маған тоғыз оқып жүргенде келді.сыныптағы барлық қыздарға келетін мен ұялатын едім келмегеніне меннен сұрайтын келеме деп айтуға ұялатынмын.гинеколкка қаратып емдетті анашым алла разы болсын

    Ответить
  • Балжан 30.11.2021 в 12:16

    Керекті ақпарат рахмет?

    Ответить
  • Айнур 05.11.2021 в 20:53

    Акпарат керекти

    Ответить
  • Ермек Канатович 25.10.2021 в 06:06

    Қыздарға қиын қанша дегенмен

    Ответить
  • Айнұр Жалмаханова 02.10.2021 в 00:13

    Менде уақытылы келеді. Бірақ кейде ауырсынып келеді ол кезде тамақа дым тәбет болмай жата берем

    Ответить
  • Айгерім 23.09.2021 в 07:12

    Өзіме көп пайдалы ақпарат алдым. Қазақша өте түсінікті жазылған. админ көөөп рахмет

    Ответить
  • Гулжан 22.09.2021 в 23:40

    Менде де уақытылы келмейді. Гинеколог врачка барып қаралған жөн сияқты

    Ответить
  • ЖАНАРГУЛЬ 15.09.2021 в 11:41

    осындай мағыналы әрі түсінкіті материалдырды мектеп қабырғасында 6 сынып жасөспірімдерге түсіндірсе керемет екен.

    Ответить
  • үміт 03.09.2021 в 10:31

    акпаратынызга рахмет

    Ответить
  • Диана 18.05.2021 в 10:56

    Менде де уақыты бойынша көп кешігіп келеді. Тұрақты уақыт ы жоқ

    Ответить
  • Асем 11.02.2021 в 10:34

    Уақытылы келгені жақсы

    Ответить
  • Асем 11.02.2021 в 10:34

    Ауырсыну қалыпты, тіпті сол жақсы дейді ғой

    Ответить
  • Айнагүл 09.02.2021 в 15:28

    менде сол 10-11 жасымда келіп басты да, бірақ 14тен 16 жасыма дейн токтап калды,бірақ қатты киналып ауырганмын ол болашакта бала котеруге ешкандай зиянын тигізбейдіма жауап кутем…

    Ответить
  • Динара 08.01.2021 в 06:11

    Ауырсыну қалыпдыма?

    Ответить
  • Улжан 23.12.2020 в 07:08

    Саламатсызба менде ноября аи келди енди декабрь але келмеди тест алып кордим котермегем онда неге келмеи жатыр.ай саиын келетин кезде ар Аида артурли уакытта келема

    Ответить

Пікір қалдыру

Тек мақалаға байланысты пікіріңізді жазыңыз сұрағыңыз болса мына сілтемені басыңыз!
Жауапты кері қайтару

  • қазақша жұмбақтарЖұмбақтар жауабымен

    11 Авг 2025 / Толық оқу

  • Кім жылдам турнирі

    25 Авг 2025 / Толық оқу

  • мақал мателМақал-мәтелдер және нақыл сөздер жинағы

    14 Авг 2025 / Толық оқу

  • Қазақша Жаңылтпаштар Жинағы

    12 Авг 2025 / Толық оқу

  • қазақша жұмбақтар Жұмбақтар жауабымен

    11 Авг 2025 / Толық оқу

  • тегін сертификат Тегін немесе Ақылы Сертификат Алу

    16 Фев 2014 / Толық оқу

  • Оқушы портфолиосының үлгісі

    30 Авг 2013 / Толық оқу

Жаңа жазбалар

  • Кім жылдам турнирі
  • Мақал-мәтелдер және нақыл сөздер жинағы
  • Қазақша Жаңылтпаштар Жинағы
  • Жұмбақтар жауабымен
  • Су перісінің бар екеніне сеңесін бе?

Сайтта жарияланған мақалаларды сайт әкімшілігінің рұқсатынсыз басқа сайттарға жариялауға тиым салынады.Мақаланы басқа сайтқа жариялауға байланысты сұрақтарыңызды hat@erketai.kz электронды почтасына жазыңыздар.Сайттың барлық құқықтары қорғалған © ERKETAI.KZ 2012 жылдан бастап жұмыс жасайды.