Бастауыш пен балабақша және ата-аналар сайты.
  • Ұстаздарға
    • Ұстаздар еңбегі
    • Көрнекіліктер
    • Түйіндеме жасау
    • Сертификат
    • Слайд презентация
    • Балалар ойындары
    • Бастауыш сыныпқа
    • Тәрбиешілерге
    • Мақала жариялау
    • Минусовка
    • Мерекелер
    • Конкурстар
  • Жоспарлар
    • Ағылшын тілі
    • Әр түрлі
    • Бастауыш сынып
    • Балабақша
    • Биология
    • География
    • Информатика
    • Қазақ тілі
    • Логопед дефектолог
    • Математика
    • Өзін-өзі тану
    • Тарих
    • Технология
    • Физика
    • Химия
  • Балаларға
    • Мақал мәтелдер
    • Жұмбақтар жауабымен
    • Ертегілер
    • Мультфильмдер
    • Тақпақтар
    • Шығармашылық
    • Сіз білесіз бе?
  • Аналарға
    • Ана және бала
    • Бала денсаулығы
    • Сұлулық
    • Жүктілік күнтізбесі жаңа нұсқа 2025
    • Баланың жынысын анықтау 2025
    • Сәби жынысын жоспарлау
    • Овуляция күнтізбесі
    • Қалай жүкті болуға болады

Негізгі бет > Ағза

 

Жүйке жүйесі


Жүйке жүйесі

Ағзаның тіршілік ету қабілеті мүшелердің бір-бірімен үйлесімді қызмет етуіне, яғни, мүшелердің өзін қоршаған ортаның өзгерісіне дұрыс және уақытында жауап беруіне тікелей байланысты болады.

Жүйке жүйесі мүшелерге импульстар жібереді және олардан импульстар қабылдап, мүшелердің қызметін бақылап реттейді. Жүйке жүйесі орталық және шеткі бөліктерден тұрады. Орталық бөлікке ми және жұлын, ал шеткі бөлікке — ми, жұлын және вегетативті (ішкі мүшелерге қатысты) жүйкелер жатады. Адамның жүйке жүйесі тітіркендіргіштерге ғана жауап беріп қоймайды, ағзадағы мүшелердің қызметі мен олардың бір-біріне байланысын басқарады.

Сонымен қатар жүйке жүйесі ми арқылы адамның ішкі рухани сезімін, көңіл-күйін және әлеуметтік жағдайын қамтамасыз етеді. Соның нәтижесінде адамның ойлау әрекеті, сөйлеу және өзінің ісіне жауап беру қабілеттілігі қалыптасады.

Жүйке клеткасы

Барлық жүйке жүйесінің жұмысы, олардың ең кішкентай бөлігі — жүйке клеткасы немесе нейрондары арқылы іске асады. Адам денесінде 40 миллиардқа жуық жүйке клеткасы болады, олардың алатын орны және әрқайсысының атқаратын қызметі бар. Нейрондардың пішіні сопақша, жұлдызша немесе көпбұрышты болып келеді.

Одан екі түрлі өскіндер тарайды. Қысқа және бұтақты өскінді — деңдрит, ал ұзын және тек ұшына қарай бұтақталған өскінді аксон деп атайды. Аксонның сыртын жүйкені қоректендіріп, қорғайтын және жүйке импульстерін жақсы өткізетін миелин қабықшасы жауып жатады.

Аксондардың ұзындығы 1,5 метрге жетеді, олар жүйке талшықтарын, ал бір бөлігі шоғырланып жүйкені құрайды. Жүйке талшықтары адам денесін шырмап, орап жатады. Орталықжүйке жүйесінің сыртында жататын нейрондар жүйке түйіндерін түзеді. Жүйкелер мен жүйке түйіндері қосылып, шеткі жүйке жүйесін құрайды.

Мына жазбаларды да оқуға кеңес береміз:

Орталық жүйке жүйесі туралы қызықты ақпарат.

Ми дегеніміз не және ол қаншаға бөлінеді.

Жұлын және оның сұйықтығы жайлы не білеміз.

Адамның тітіркенгіштік қасиеті туралы не білесіз?

Поделиться в WhatsApp

Мына ұқсас жазбалар топтамасын ұсынамыз:

  • Ауыз
  • Көкбауыр, талақ
  • Тырнақ
  • Ықылық
  • Сезім мүшелері

комментария 5 Пікір қосу

  • Айгуль 28.08.2023 в 12:57

    Жүйке жүйесі ең бір нәзік азға. Оны күтіп ұстау қажет.

    Ответить
  • Ермек Канатович 25.10.2021 в 06:12

    Жүйкені де күтіп ұстау керек

    Ответить
  • Эльвира 15.04.2021 в 04:49

    Жақсы жазылған, бірақ аздау екен

    Ответить
  • Мергул 27.01.2021 в 23:21

    Жүйке жүйесі жайлы өте көп мағлұмат алуға болады екен.

    Ответить
  • Айнур 08.12.2020 в 11:45

    Бұл сайттан биология пәнінен көп маглұмат алуға болады екен. Рахмет сіздерге

    Ответить

Пікір қалдыру

Тек мақалаға байланысты пікіріңізді жазыңыз сұрағыңыз болса мына сілтемені басыңыз!
Жауапты кері қайтару

  • қазақша жұмбақтарЖұмбақтар жауабымен

    11 Авг 2025 / Толық оқу

  • Кім жылдам турнирі

    25 Авг 2025 / Толық оқу

  • мақал мателМақал-мәтелдер және нақыл сөздер жинағы

    14 Авг 2025 / Толық оқу

  • Қазақша Жаңылтпаштар Жинағы

    12 Авг 2025 / Толық оқу

  • қазақша жұмбақтар Жұмбақтар жауабымен

    11 Авг 2025 / Толық оқу

  • тегін сертификат Тегін немесе Ақылы Сертификат Алу

    16 Фев 2014 / Толық оқу

  • Оқушы портфолиосының үлгісі

    30 Авг 2013 / Толық оқу

Жаңа жазбалар

  • Кім жылдам турнирі
  • Мақал-мәтелдер және нақыл сөздер жинағы
  • Қазақша Жаңылтпаштар Жинағы
  • Жұмбақтар жауабымен
  • Су перісінің бар екеніне сеңесін бе?

Сайтта жарияланған мақалаларды сайт әкімшілігінің рұқсатынсыз басқа сайттарға жариялауға тиым салынады.Мақаланы басқа сайтқа жариялауға байланысты сұрақтарыңызды hat@erketai.kz электронды почтасына жазыңыздар.Сайттың барлық құқықтары қорғалған © ERKETAI.KZ 2012 жылдан бастап жұмыс жасайды.